Kanalizasyon Açma
Kanalizasyon hatlarında sorun, çoğu zaman tek bir giderle sınırlı kalmaz. Ortak borularda biriken çamur, kum, yağ kalıntısı ve taşınan katı maddeler geçiş alanını daraltır. Hat tamamen kapanmadan önce suyun yavaş ilerlemesi, rögar çevresinde yükselme veya alt kotlarda geri basma görülebilir. Ankara’da konutların yanı sıra işletme ve üretim alanlarında kullanılan ana hatlar için kombine araçla temizlik ve açma çalışması yapılır.
Ana Kanalizasyon Hatları
Ana kanal, farklı giderlerden gelen suyu daha geniş bir hatta taşıyan ortak geçiş bölümüdür. Bu bölümdeki daralma, birden fazla noktada aynı anda yavaşlama veya taşma oluşturabilir. Sorunun kaynağını anlamak için rögarların konumu, borunun giriş ve çıkış yönü, birikimin seviyesi ve çalışma noktasına ulaşım şartları dikkate alınır.
Kanalizasyon hattında karşılaşılan başlıca durumlar şunlardır:
- Rögar girişinde çamur ve katı birikimi
- Boru tabanında tortu nedeniyle daralan geçiş
- Pis suyun geri yükselmesi ve alt bölümlere taşması
- Uzun ortak hatlarda birikimin farklı noktalara yayılması
- Yağış sonrasında dolan veya geçişi zayıflayan bağlantılar
Konut ve iş yerlerinde ortak kolon ya da bina çıkışındaki ana hat, üretim alanlarında ise saha içi kanal bağlantıları incelenir. Tek bir lavabo veya tuvalet giderine yönelik çalışmalar bu sayfanın kapsamı dışındadır; burada odak, daha geniş debiyi taşıyan kanalizasyon geçişleridir.
Kombine Araçla Temizleme
Kombine araç, vakumlama ve yüksek basınçlı yıkama işlevlerini aynı çalışma içinde kullanmaya yarar. Önce rögar, kanal ağzı veya erişilebilen bağlantı noktasındaki birikim alınır. Ardından boru yüzeyine yapışan tortu, su jetiyle gevşetilerek ilerletilir. Çıkan malzeme tekrar hatta dağılmaması için vakum tankına çekilir.
Çalışma sırasında şu unsurlar belirleyici olur:
- Borunun iç çapı ve yaklaşık hat uzunluğu
- Rögarların birbirine göre konumu
- Hortumun ulaşacağı mesafe
- Araç için giriş ve konumlanma imkânı
- Çekilecek malzemenin sıvı, çamur veya katı ağırlıklı olması
Farklı kapasitedeki kombine araçlar, yapılacak işin hacmine ve sahadaki koşullara göre değerlendirilir. Kuka araçları da kanal içindeki birikimin gevşetilmesi veya çekim noktasının hazırlanması gereken çalışmalarda kullanılabilir. Basınç seviyesi, boru malzemesine ve hattın durumuna zarar vermeyecek şekilde ayarlanır.
Yıkama başlığı boru içinde ilerlerken birikimi parçalar ve su akışını öne doğru taşır. Aynı anda çekim hattı, gevşeyen tortuyu ve sıvıyı araç tankına alır. Bu yöntem, yalnızca yüzeydeki suyu boşaltmak yerine kanal tabanında biriken malzemenin de uzaklaştırılmasına yardımcı olur.
Pis Su Hattı Taşkınları
Ana kanal tıkandığında pis su, rögar kapağından, zemin giderlerinden veya binanın alt kotundaki bağlantılardan geri çıkabilir. Taşkın sırasında ilk amaç, hattaki sıvı seviyesini düşürmek ve daha fazla yayılmayı önlemektir. Bunun için erişilebilen noktadan vakumlama yapılır; ardından geçişi kapatan birikim kanal içinden uzaklaştırılır.
Bodrum, otopark, teknik hacim veya saha çukurlarında biriken sıvıların alınması da kombine araç çalışmasının parçası olabilir. Çekim hortumunun ulaşamadığı ya da araç girişinin kısıtlı olduğu yerlerde bağlantı noktası seçimi önem kazanır. Sıvının niteliği, miktarı ve bulunduğu alanın yapısı işlem planını etkiler.
Taşkın sonrasında yalnızca görünen birikintinin alınması yeterli olmayabilir. Geri basmanın kaynağı ana hatta devam ediyorsa rögar ve bağlantı bölümleri de kontrol edilir. Boru içindeki daralma belirgin değilse kanal görüntüleme ile kırık, çökme veya farklı bir yapısal sorun araştırılabilir. Görüntüleme, temizleme çalışmasının yerine geçmez; hattın neden tekrar dolduğunu anlamaya yardımcı olan ayrı bir incelemedir.
Çalışma tamamlandığında rögar kapağı, çevredeki geçiş alanı ve bağlantı noktaları düzenlenir. Çekilen çamur ve sıvı, araç tankında taşınır; atığın niteliğine uygun işlem için ilgili bertaraf süreci uygulanır. Temiz ve kontrollü bir saha bırakılması, özellikle ortak kullanım alanlarında çalışmanın önemli bölümüdür.
Birden fazla giderde aynı anda yavaşlama, rögar seviyesinde yükselme veya ortak çıkışta geri basma görülüyorsa sorun ana kanal bölümünde olabilir. Boru çapı, rögar aralığı ve tıkanıklığın bulunduğu kesim değerlendirilerek tek gider çalışmasından ayrılır; kombine araçla geniş hat temizliğine geçilir.
Rögar tabanında biriken çamur, kum ve yoğun tortu vakum hortumuyla tank içine alınır. Malzemenin akışkanlığı ile miktarı, çekim yöntemini ve araç seçimini etkiler. Çamurun hatta yeniden yayılmaması için birikim kontrollü biçimde toplanır ve çalışma alanında gereksiz kirlenme bırakılmamaya dikkat edilir.
Boru duvarına tutunan tortu ve daraltıcı tabaka, su jetiyle gevşetilir. Uygulama sırasında başlığın ilerleme yönü, boru malzemesi ve geçiş çapı gözetilir. Gevşeyen parçalar vakumlama ile alınır; yalnızca su basmak yerine yıkama ve çekim aynı iş akışında yürütülür.
Geri basan pis su, bodrum, otopark veya saha çukurunda birikmişse önce sıvı seviyesi düşürülür. Araç tankına yapılan çekimin ardından taşmaya yol açan kanal bölümü temizlenir. Hortum mesafesi, araç giriş noktası ve sıvının bulunduğu kot dikkate alınarak çevredeki yüzeylerin kirlenmesi azaltılır.